Contact: 085 401 22 24

Simulatie kleinschalig wonen

Simulatie kleinschalig wonen
18 februari 2020 Willem

Een interview met Ria Knotters, bestuurder bij Westerkim in Hoogeveen.
Een kleinschalig woonzorgcentrum waar de medewerkers de ‘Simulatie Kleinschalig wonen’ hebben doorlopen.

Wil je jezelf voorstellen?
“Ik ben één van de twee bestuurders bij Westerkim. Westerkim is een kleinschalig woonzorgcentrum en biedt allerlei vormen van zorg voor ouderen: wonen met zorg, thuiszorg en dagbesteding.
De Westerkim heeft een christelijke identiteit.
Ik werk sinds twee jaar bij Westerkim. In verband met de transitie die Westerkim doorgaat ben ik aangetrokken als tweede bestuurder.
De Westerkim is begonnen met een nieuwbouwproject en deze vindt op locatie plaats. Dit wordt in twee fases gedaan. Het betreft een omvangrijk traject, vandaar dat er ondersteuning werd gezocht”.

Wat doet de Westerkim?
“De Westerkim biedt intramurale zorg in kleinschalige woonsettingen. Dat deed de Westerkim al toen ik in dienst kwam. Men is in het verleden overgestapt van de ‘taakgerichte wijze van zorg leveren’ naar kleinschalig wonen. Er zijn dus huiskamers. De visie van Westerkim is dan ook:
In ons huis vormen wij als bewoners, naasten, medewerkers en vrijwilligers samen de Westerkim familie. Dit betekent dat we vanuit naastenliefde om elkaar geven, aan elkaar denken en voor elkaar zorgen. Daarbij ondersteunen medewerkers en vrijwilligers de bewoners om zoveel mogelijk de regie over hun leven te houden.

De Simulatie Kleinschalig wonen sloot goed aan bij onze visie”.

Wat was de aanleiding voor de Westerkim om de simulatie te laten plaatsvinden?
“We zagen nog steeds taakgericht gedrag bij de medewerkers. Niet dat de medewerkers het niet wilden of niet probeerden. Het gedachtegoed van kleinschalig wonen zat gewoon nog niet tot in de haarvaten. Er was nog wat kennis nodig. Voor sommigen was dat stof herhalen, voor anderen bewustwording.
Voor Westerkim geldt; Wat heeft de cliënt nodig? Vanuit die gedachtegoed willen we werken.
Daarom hebben we opnieuw contact gezocht met Cerein voor een passende training. Met inzet van de kwaliteitsgelden kozen we voor de Simulatie Kleinschalig wonen.

Waaruit bleek dat de medewerkers in bepaalde mate nog taakgericht werkten?
We werken met integrale teams: of je nu schoonmaker, VIG-er of een andere functie bekleed; met elkaar geef je vorm aan wat er nodig is aan zorg en welzijn. Men trok nog gesplitst op met elkaar. Er werd niet gewisseld van taak. Dan kregen we soms de reactie: “Maar zij mag geen medicijnen geven”.
Dat klopt. Maar als je de cliënt geholpen hebt ADL, hoe mooi is het dan dat je cliënt verder begeleidt naar de huiskamer, helpt bij dat ontbijtje? Daar hoeft niet gewisseld worden van taak of persoon”.
Een ander voorbeeld is dat de medewerkers apart zaten om koffie te drinken.
Natuurlijk zijn er momenten die erom vragen om even apart te zitten. Maar je kan elkaar ook opzoeken en er een gezamenlijk moment met de cliënten van maken”.

Waar onderscheidt de simulatie zich in, ten opzichte van andere trainingen?
“Er was al een traject ‘huiskamergericht werken’. We zijn ook met welzijnscoaches gaan werken.
De Simulatie Kleinschalig wonen was écht een verdiepingsslag op de stappen die al waren gemaakt.
Ik denk het feit dat je er echt in ondergedompeld word. Het is een soort snelkookpan.
De Cerein-medewerkers waren standvastig in hun rol (van bijvoorbeeld zorgverlener, cliënt, mantelzorger).
De medewerkers werden op z’n minst gedwongen om hier serieus naar te handelen en vaardigheden toe te passen.
De Simulatie vond plaats in vakantiehuisjes. In drie weken tijd hebben 8 teams de Simulatie doorlopen. De medewerkers zijn een nacht weg. Dit zorgt ook voor een soort teambuilding.
Men vond het ook spannend. Want we gaan rollen spelen van bewoner, mantelzorger of verzorgende. Je komt daarmee onder een vergrootglas te liggen”.

Wat vonden medewerkers er achteraf van?
“Soms vonden de medewerkers het een ongemakkelijke situatie, maar ze hebben er wel heel veel van geleerd”.

Wat hoopte de Westerkim uit de simulatie te halen en is dat gelukt?
“Een groep “bijpraten” in een korte tijd door de groep te verplaatsen in die context waar het in de praktijk om gaat. Dus een kleinschalige woon-setting.
Het is een andere vorm van scholing dan bijvoorbeeld vier keer een training volgen”.

Hoe heeft dit verder uitgepakt in de praktijk?
“Soms is het wel of niet gelukt. Sommige mensen blijven zich vasthouden aan het werk hoe ze het altijd gedaan hebben. Ook zijn er verschillen tussen de teams.
Dit is ook door de trainers van Cerein aangegeven. Ze zagen dit tijdens de Simulatie al.
Het kwam ook uit de evaluaties terug.
Deze terugkoppeling is door kartrekkers opgepakt. Per team zijn er door medewerkers en leidinggevende prioriteiten bepaald.
Vanuit de kartrekkers komen dan vragen als: Is de huiskamer wel goed ingedeeld? Spreken we elkaar wel goed aan op ons gedrag? Of moet er fysiek iets veranderen zodat we kunnen uitvoeren wat we voor ogen hebben?
Er vindt dus borging plaats doordat het geleerde in de praktijk wordt toegepast”.
Kan je concrete voorbeelden noemen waarbij men in de zorg terugziet

Zijn er ook voorbeelden te noemen van wat je terugziet tijdens de zorg?
“Er is een mevrouw die altijd heel hoog begon te zingen bij spanning of stress.
In het begin was het mooi om te horen maar het werd erger en erger.
Medewerkers wisten niet wat ze moesten doen of wat de oorzaak was van het zingen en schreeuwen.
Zij lieten haar alleen aan een tafel zitten om maar geen prikkels te krijgen.
Na de scholing weten de medewerkers wat de eerste signalen zijn en wat ze moeten doen om het zingen te voorkomen. Meestal zijn het te veel prikkels en leiden ze haar even af.
Ze bieden haar andere zintuiglijke activiteiten aan. En ze heeft nu een robot poes, hierdoor zegt ze zelfs weer woordjes. Maar ook hierin weten de medewerkers wanneer ze de poes even weg moeten nemen.

Een ander voorbeeld is:
Een mevrouw is bij ons komen wonen en is bijna de hele nacht aan het dwalen op de kamer. Ze plast op de vloer omdat ze het toilet niet kan vinden.
In plaats van slaapmedicatie te geven hebben medewerkers familie gevraagd wat haar gewoonten waren en of ze thuis ook onrustig was in de nacht.
Wat bleek: mevrouw laat sinds het overlijden van haar man deze onrust thuis ook al zien.
De verzorging vroeg wat ze deden tijdens de onrust. Dat was een boek lezen midden in de nacht.
Dit kan mevrouw niet meer vanwege slecht zicht.
Medewerkers boden een luisterboek aan die ze midden in de nacht hebben aangezet.
Hierdoor komt mevrouw minder vaak uit bed. De familie was erg tevreden dat we geen slaapmedicatie hebben ingezet.”

Zou je de simulatie aanbevelen aan collega-organisaties?
“Ja, ik zou de Simulatie Kleinschalig wonen aanbevelen. Hiervoor kan je gebruik maken van de kwaliteitsgelden. Daar is het een geschikt traject voor. We hebben tevens voor Cerein gekozen om jullie werken binnen de VVT en de ouderenzorg”.

Ria Knotters, Raad van Bestuur ‘de Westerkim’.

Afbeelding Simulatie kleinschaligheid, Ria Knotters, RvB 'De Westerkim'