Contact: 085 401 22 24

Seksualiteit en Intimiteit bij ouderen: dat bestaat toch niet?

Seksualiteit en Intimiteit bij ouderen: dat bestaat toch niet?
10 november 2016 Willem
seksualiteit-en-intimiteit

Foto: Marrie Bot

Meneer Willems en mevrouw Jansen wonen permanent op de afdeling psychogeriatrie van een verpleeghuis. Mevrouw Jansen is 82 jaar en dementerend. Ze lijdt aan de ziekte van Alzheimer. Meneer Willems is 78 jaar en is enige maanden geleden met dementie opgenomen op de gesloten afdeling. Mevrouw Willems komt vrijwel iedere dag bij haar man op bezoek. Ze is erg verdrietig over het feit dat haar man haar niet meer herkent als zijn echtgenote.

Sinds enige tijd zoeken mevrouw Jansen en meneer Willems elkaar vaker op en worden ze geregeld aangetroffen op de gang, terwijl ze elkaar betasten. Soms lopen ze gearmd door de gang of zitten ze al zoenend in de woonkamer. Gisteren trof de verzorgende hen vrijend aan in het bed van meneer Willems. De verzorgende handelde kordaat. Nadat ze van de eerste schrik was bekomen, vroeg ze meneer Willems om van het bed te komen en zich aan te kleden. “Wat zou je vrouw wel niet denken, als ze net zou zijn binnen gekomen?” Meneer Willems schrok en wist niet goed wat er gaande was. Hij verzette zich wanneer de verzorgende mevrouw Jansen een handje hielp om van het bed af te komen. Nadat ze haar had geholpen met het dichtknopen van haar blouse, liep ze samen met beiden naar de woonkamer waar ze hun iets te drinken aan bood. Uit voorzichtigheid liet ze meneer Willems plaats nemen in de zithoek in de gang en mevrouw Jansen in de woonkamer.

In het eerstvolgende werkoverleg rapporteert de verzorgende de kwestie zoals deze zich heeft voorgedaan. Een van haar collega’s vraagt haar waarom ze eigenlijk niet gewoon de deur heeft dicht getrokken. Tussen de aanwezige verzorgenden ontstaat een discussie, waarbij de meningen zeer uiteenlopend zijn. Terwijl de ene verzorgende vermoedt dat er geen sprake kan zijn van instemming door beiden, geeft de ander aan dat er geen reden is te vermoeden dat een van hen seks afdwingt. Maar wat als mevrouw Willems binnen zou zijn gekomen, vraagt een van de verzorgenden, die zich niet kan voorstellen dat ze de deur gewoon even dicht had gedaan.

Deze casus (beschreven door Sandra Zwakhalen in: Swinnen, 2011) laat zien dat het verzorgende personeel verschillende ideeën heeft over seks en intimiteit in het verpleeghuis, en daardoor ook heel verschillend reageert op situaties zoals hierboven geschetst. Waarom voelen hulpverleners zich overvallen door de confrontatie met seksualiteit? Welke opvattingen hebben verzorgenden over seks? Is seks bespreekbaar met zorgvragers (en hun partner)? Deze vragen spelen een belangrijke rol in de zorgverlening aan ouderen.

In de training Seksualiteit en intimiteit onderzoeken we persoonlijke en professionele grenzen als het gaat om seks in de ouderenzorg. Je krijgt meer kennis over seksualiteit bij ouderen en je verbetert je gespreksvaardigheid rond intimiteit en seksualiteit.